De Geweldige Wijk en verlichting van kinderarmoede

Op 26 maart 2019 tekent GeluksBV samen met vele andere partners de Alliantie Kinderarmoede met als voornaamste doel dat kinderen in 2030 niet meer de dupe zijn van armoede. Er leven in ons land momenteel ongeveer 378 000 kinderen in armoede en het effect daarvan op hun ontwikkeling is groot. Daar moet een oplossing voor komen! Lees hier meer over de effecten van armoede op kinderen én hoe de Geweldige Wijk aanpak van GeluksBV kan bijdragen aan het verminderen hiervan.

Wat is het effect van armoede op kinderen?

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat ouders met lage inkomens verminderde cognitieve prestaties leveren wanneer er grote uitgaven gedaan moeten worden. Dit geldt niet voor ouders met hogere inkomens[1]. Financiële problemen nemen veel ruimte in binnen de hersenen, waardoor er minder ruimte over blijft voor onder andere aandacht voor de kinderen, focus op de langere termijn, problemen oplossen en overzicht houden[2].

Kinderen krijgen deze stress van hun ouders mee en ontvangen vaak ook minder aandacht van hun ouders. Deze stress en aandachtstekort kunnen leiden tot slechtere prestaties op school, minder zelfbeheersing, angsten, depressie, eenzaamheid, gezondheidsproblemen en een korter leven. Ook kunnen ouders door de stress niet de stimulansen bieden aan hun kinderen die ze nodig hebben om zich sociaal en cognitief te ontwikkelen. Zo is er onder andere vaak een gebrek aan creatief en educatief speelgoed en een gebrek aan geld voor bijlessen. Ook zijn er doorgaans weinig boeken in huis en worden er weinig uitstapjes gedaan met het gezin[2].

Kinderen hebben de behoefte om te praten met een volwassene buiten hun ouders om. Echter wordt het netwerk van de ouders vaak steeds kleiner naarmate de geldzorgen toenemen, onder andere door gevoelens van schaamte. Dit kan ervoor zorgen dat kinderen weinig andere volwassenen in hun omgeving hebben om mee te praten[2].

Uit een onderzoek van de kinderombudsman in 2017 blijkt dat kinderen die leven in armoede zich veel zorgen maken over noodzakelijke uitgaven zoals boodschappen, kleding en kosten voor school. Dit draagt bij aan gevoelens van onzekerheid in hun leven. Ouders geven aan zich schuldig te voelen dat ze hun kinderen niet alles kunnen geven waar ze recht op hebben, zoals kleding, een telefoon of een verjaardagscadeau. Nodige reparaties in huis kunnen niet bekostigd worden en soms is er ook niet voldoende meubilair in huis om comfortabel te kunnen leven. Ook geven veel ouders aan hun best te doen om aandacht te geven aan hun kinderen, maar dit blijkt in veel gevallen toch onder druk te staan door de geldzorgen.

Hoe kan de Geweldige wijk kinderarmoede verlichten?

De Geweldige Wijk aanpak is gericht op het verminderen van stress ten gevolge van armoede, in gezinnen. Onderdeel van de aanpak is een app die ouders met een kleine beurs een platform biedt om vragen over dagelijkse zorgen te stellen aan buurtbewoners, organisaties en bedrijven. Deze vragen kunnen gaan over een reparatieklus die in huis gedaan moet worden, maar waar geen geld voor is of bijvoorbeeld over spullen die stuk zijn gegaan en aan vervanging toe zijn, zoals bijvoorbeeld een winterjas voor de kinderen. Door gebruik van de app bouwt het gezin aan een netwerk, welke als vangnet kan dienen wanneer er (onverwachte) kosten gemaakt moeten worden. Buurtbewoners die bijvoorbeeld nog een winterjas over hebben of die handig zijn met reparaties kunnen hun hulp aan bieden via de app. Ook bestaand aanbod (vrijwillig en professioneel) kan via de app laagdrempeliger en effectiever worden ontsloten. Op deze manier neemt de ouder regie in het verlichten van de dagelijkse stress. Wanneer de ouders meer mogelijkheden hebben om in de eigen behoeften te voorzien, kan dit ook voor verlichting zorgen van de stress bij de kinderen; omdat zij zich ook minder zorgen hoeven te maken over uitgaven voor hun verzorging, zoals kleding en schoolspullen.

Zoals eerder beschreven is het bekend dat ouders met geldzorgen vaak een steeds kleiner netwerk krijgen, wat nog meer financiële en emotionele druk met zich mee brengt. De contacten die ontstaan via de Geweldige Wijk app vergroten het sociale netwerk van gezinnen. Er kunnen bijvoorbeeld ook verzoeken gedaan worden om samen koffie te drinken of om met iemand samen te sporten. Naast dat dit de stress van de ouders kan verminderen wat bijdraagt aan het welzijn van de kinderen, kan dit er ook voor zorgen dat de kinderen meer volwassenen ter beschikking hebben in hun omgeving om mee te praten. Dit is van waarde voor hun emotionele welzijn.

Ben je benieuwd naar de mogelijkheden van de Geweldige Wijk in jouw gemeente? Of heb je andere vragen? Kijk dan op www.geweldigewijk.nl of mail naar Carin: carin@geluksbv.nl


[1] Mani, A., Mullainathan, S., Shafir, E., & Zhao, J. (2013). Poverty impedes cognitive function. science341(6149), 976-980.

[2] De kinderombudsman (2017). Alle kinderen kansrijk, verkregen van https://www.dekinderombudsman.nl/ul/cms/fck-uploaded/2017.12.05RapportAllekinderenkansrijk.pdf